Do najczęściej wybieranych form prowadzenia biznesu w Rumunii należą spółka z ograniczoną odpowiedzialnością SRL oraz działalność prowadzona przez osobę fizyczną. W praktyce wiele osób używa po polsku określenia „jednoosobowa działalność gospodarcza”, ale w prawie rumuńskim trzeba rozróżnić PFA i Întreprindere Individuală (II). Ten artykuł dotyczy właśnie Întreprindere Individuală, czyli indywidualnego przedsiębiorstwa prowadzonego przez osobę fizyczną bez osobowości prawnej.
Na 2026 rok jest to nadal ciekawa forma dla części przedsiębiorców, zwłaszcza tych, którzy chcą rozpocząć działalność samodzielnie, potrzebują względnie prostego wejścia na rynek rumuński i nie chcą od razu zakładać spółki kapitałowej. Jednocześnie trzeba pamiętać, że II nie daje ochrony majątku prywatnego porównywalnej ze spółką SRL, a przy wyższych dochodach składki społeczne mogą być istotnym obciążeniem.
Czym jest jednoosobowa działalność gospodarcza w Rumunii?
Întreprinderea individuală este întreprinderea economică, fără personalitate juridică, organizată de un întreprinzător persoană fizică.
„Întreprindere Individuală” oznacza indywidualne przedsiębiorstwo prowadzone przez osobę fizyczną. Jest to forma organizacji działalności gospodarczej, w której przedsiębiorca działa we własnym imieniu, sam organizuje biznes i ponosi odpowiedzialność za jego zobowiązania. W odróżnieniu od spółki SRL nie powstaje odrębna osoba prawna.
Podstawą tej formy działalności jest przede wszystkim OUG nr 44/2008. Zgodnie z art. 22 tej ustawy wpis do rejestru handlowego nie powoduje nadania II osobowości prawnej. Z kolei zgodnie z art. 26 przedsiębiorca odpowiada za zobowiązania działalności majątkiem przypisanym przedsiębiorstwu, a uzupełniająco całym swoim majątkiem.
To bardzo ważna różnica praktyczna. Jeżeli działalność generuje ryzyko sporów z klientami, zobowiązań wobec kontrahentów albo roszczeń pracowniczych, wówczas II jest formą mniej bezpieczną niż rumuńska spółka SRL.
Czym można zajmować się, prowadząc jednoosobową działalność gospodarczą?
Co do zasady przedsiębiorca może prowadzić działalność gospodarczą w tych dziedzinach, które nie są wyłączone przepisami szczególnymi. OUG nr 44/2008 dopuszcza prowadzenie działalności w wielu obszarach gospodarki, o ile nie są one ustawowo zastrzeżone dla innych form lub zawodów regulowanych.
Dla przykładu osoba prowadząca jednoosobową działalność gospodarczą w Rumunii może:
- oferować profesjonalne usługi, np. doradcze, administracyjne, marketingowe lub informatyczne,
- sprzedawać towary w sklepie stacjonarnym lub online,
- prowadzić drobną działalność handlową, produkcyjną lub rzemieślniczą,
- świadczyć usługi osobiste,
- prowadzić działalność w branży budowlanej lub technicznej,
- świadczyć wybrane usługi transportowe,
- oferować usługi zdalne i online dla klientów zagranicznych.
Trzeba jednak pamiętać, że część działalności wymaga dodatkowych zezwoleń, licencji, kwalifikacji zawodowych albo spełnienia warunków branżowych. Dlatego przed rejestracją warto sprawdzić, czy dany profil działalności wymaga np. dokumentów potwierdzających kwalifikacje lub innych pozwoleń. W tym zakresie pomocne są informacje o licencjach i pozwoleniach w Rumunii oraz o rodzajach działalności i spółek w Rumunii.
CAEN Rev. 3 – ważna zmiana dla nowych rejestracji
Od 2025 roku w Rumunii obowiązuje CAEN Rev. 3, czyli nowa wersja klasyfikacji działalności gospodarczej. Oznacza to, że przy rejestracji działalności w 2026 roku trzeba już dobierać aktualne kody CAEN według nowej klasyfikacji. Ma to znaczenie praktyczne, bo błędny dobór kodu działalności może powodować problemy przy rejestracji, rozliczeniach i uzyskiwaniu pozwoleń branżowych.
Zalety i wady jednoosobowej działalności gospodarczej w Rumunii
Jednoosobowa forma organizacji działalności ma kilka realnych zalet, które mogą zachęcać do wyboru właśnie takiego rozwiązania. Zanim jednak przedsiębiorca zdecyduje się na II, warto uwzględnić również ograniczenia tej formy, zwłaszcza odpowiedzialność osobistą i mniejsze bezpieczeństwo prawne niż w SRL.
Zalety
Wady
Z jednej strony osoby, które zdecydują się na założenie II, mogą być pozytywnie zaskoczone tym, jak stosunkowo prosto można rozpocząć działalność w Rumunii. W porównaniu ze spółką kapitałową mniej sformalizowana jest sama struktura działalności, nie trzeba wnosić kapitału zakładowego, a przedsiębiorca zachowuje pełną kontrolę nad firmą. Z drugiej strony wybór tej formy oznacza realne ryzyko odpowiedzialności osobistej za zobowiązania.
To właśnie ten element powinien być jednym z głównych kryteriów wyboru. Jeżeli działalność ma być niewielka, usługowa i oparta głównie na pracy własnej przedsiębiorcy, II może być rozsądnym rozwiązaniem. Jeżeli jednak planowana jest większa skala, współpraca z dużymi kontrahentami, ryzyko sporów albo potrzeba ograniczenia odpowiedzialności, bezpieczniej wypada zwykle SRL.
Co należy wziąć pod uwagę, otwierając jednoosobową działalność gospodarczą w Rumunii?
Założenie II w Rumunii wymaga spełnienia kilku warunków prawnych i administracyjnych. W praktyce przed rejestracją warto przeanalizować nie tylko dokumenty, ale też model działalności, przewidywane dochody, ewentualne obowiązki VAT oraz to, czy dana branża nie wymaga licencji lub kwalifikacji.
Wymagania:
- ukończone 18 lat i pełna zdolność do czynności prawnych,
- prawo do prowadzenia działalności na terytorium Rumunii,
- rejestracja w rejestrze handlowym prowadzonym przez onrc.ro,
- rejestracja podatkowa i późniejsze rozliczenia z anaf.ro,
- posiadanie siedziby zawodowej lub prawa do korzystania z lokalu,
- spełnienie wymagań branżowych, jeżeli działalność jest regulowana,
- posiadanie licencji i odpowiednich pozwoleń, jeśli są wymagane dla wybranego rodzaju działalności.
W starszych tekstach często można spotkać stwierdzenie, że każdy obcokrajowiec może „bez przeszkód” założyć taką działalność. W praktyce trzeba to ująć ostrożniej. Oficjalne materiały rejestrowe odwołują się przede wszystkim do obywateli Rumunii oraz obywateli innych państw UE i EOG korzystających z prawa przedsiębiorczości. W przypadku obywateli państw trzecich sytuację należy ocenić indywidualnie, również pod kątem pobytowym.
Do założenia jednoosobowej działalności gospodarczej w Rumunii nie jest wymagane posiadanie kapitału zakładowego.
Dokumenty:
W przypadku rejestracji firmy przez Company Romania formalności są znacznie prostsze. Przy samodzielnej rejestracji najczęściej potrzebne będą m.in.:
- wniosek o wpis do Rejestru Handlowego,
- załącznik dotyczący rejestracji podatkowej,
- kopia dowodu osobistego lub paszportu właściciela firmy,
- dokument potwierdzający prawo do korzystania z lokalu użytkowego lub miejsca pracy,
- oświadczenie o spełnianiu warunków prawnych do prowadzenia działalności,
- potwierdzenie rezerwacji nazwy firmy,
- w razie potrzeby dokumenty potwierdzające kwalifikacje zawodowe,
- pełnomocnictwo, jeżeli sprawę prowadzi osoba trzecia.
Przy działalnościach regulowanych urząd może oczekiwać dodatkowych dokumentów. Właśnie dlatego jeszcze przed złożeniem wniosku warto sprawdzić, czy dany kod CAEN nie wymaga szczególnych zezwoleń albo uprawnień.
Jak wygląda proces rejestracji krok po kroku?
- wybór właściwej formy działalności – II, PFA albo SRL,
- dobór właściwych kodów CAEN według aktualnej klasyfikacji,
- rezerwacja nazwy działalności,
- przygotowanie dokumentów tożsamości i dokumentu do siedziby,
- przygotowanie oświadczeń oraz ewentualnych dokumentów branżowych,
- złożenie wniosku do ONRC,
- uzyskanie wpisu oraz numerów rejestrowych,
- rozpoczęcie rozliczeń z ANAF i analiza obowiązków VAT.
W praktyce procedura może przebiec sprawnie, ale czas całego procesu zależy od kompletności dokumentów, wybranej branży i tego, czy urząd nie wezwie do uzupełnień. Dlatego lepiej nie traktować orientacyjnych terminów jako absolutnie sztywnych.
Podatki dla jednoosobowej działalności gospodarczej w Rumunii w 2026 roku
To jedna z najważniejszych części dla przedsiębiorcy. W starszych artykułach można znaleźć uproszczenia, które na 2026 rok nie oddają już dobrze rzeczywistości. Sama informacja „10% PIT i 35% składek” jest zbyt ogólna i może prowadzić do błędnych wniosków.
Jednoosobowa działalność gospodarcza może być rozliczana:
- w systemie rzeczywistym,
- w systemie normy dochodowej – tylko dla wybranych rodzajów działalności i przy spełnieniu warunków ustawowych.
Jeżeli przedsiębiorca przekroczy próg odpowiadający 25 000 EUR przychodu rocznego, korzystanie z normy dochodowej nie jest dalej możliwe i od kolejnego roku rozliczenie następuje według systemu rzeczywistego.
Aktualny system podatkowy dla II w Rumunii przedstawia się następująco:
- podatek dochodowy – 10% dochodu z działalności,
- podatek VAT – próg zwolnienia dla małych przedsiębiorstw wynosi 395 000 RON,
- podatek od dywidendy – 0%, ponieważ II nie wypłaca dywidendy jak spółka kapitałowa,
- składki społeczne – zależą od poziomu dochodu i progów ustawowych; nie należy już opisywać ich jedną sztywną stawką.
Podatek dochodowy
Dochód z działalności niezależnej jest co do zasady opodatkowany stawką 10%. Wynika to z rumuńskiego kodeksu podatkowego. Podatek ten nie oznacza jednak, że całkowite obciążenie przedsiębiorcy zawsze wyniesie tylko 10%, ponieważ trzeba jeszcze uwzględnić ewentualne składki społeczne i zdrowotne.
VAT
Na 2026 rok bardzo ważny jest aktualny próg zwolnienia z VAT. Dla małych przedsiębiorstw w Rumunii próg ten wynosi 395 000 RON. Do tego poziomu obrotu przedsiębiorca może co do zasady korzystać ze zwolnienia podmiotowego z VAT, o ile nie zachodzą szczególne przesłanki rejestracji.
Podatek od dywidendy
W przypadku II nie występuje klasyczny podatek od dywidendy, ponieważ przedsiębiorstwo indywidualne nie jest spółką kapitałową. Przedsiębiorca nie „wypłaca” sobie dywidendy, lecz korzysta z dochodu z działalności zgodnie z zasadami właściwymi dla tej formy.
Składki społeczne
W 2026 roku aktualne obciążenia obejmują co do zasady:
- CAS – składkę emerytalną w wysokości 25%, naliczaną po przekroczeniu ustawowych progów dochodowych,
- CASS – składkę zdrowotną w wysokości 10%, również zależną od zasad progowych i ustawowej podstawy.
To oznacza, że realne obciążenie działalności zależy od poziomu dochodu, wybranego sposobu rozliczeń oraz tego, czy przedsiębiorca podlega obowiązkowo obu składkom. Dlatego przy wyższych dochodach warto każdorazowo wykonać dokładne wyliczenie i porównać II z modelem spółki SRL.
Czy warto założyć jednoosobową działalność gospodarczą w Rumunii?
Rumunia nadal oferuje przedsiębiorcom atrakcyjne warunki wejścia na rynek, konkurencyjne obciążenia podatkowe i stosunkowo duży rynek wewnętrzny. Dla osób prowadzących działalność usługową, specjalistyczną albo niewielki biznes oparty na własnej pracy, II może być rozwiązaniem praktycznym i ekonomicznie uzasadnionym.
Nie jest to jednak forma uniwersalna. Jeżeli przedsiębiorca potrzebuje większego bezpieczeństwa majątkowego, planuje rozwój z udziałem wspólników, inwestorów albo działalność o wyższym ryzyku, wówczas częściej lepszym wyborem będzie spółka z o.o. w Rumunii.
Jeżeli chcesz ustalić, czy w Twoim przypadku lepsza będzie II, PFA czy SRL, możesz porównać rodzaje spółek i działalności w Rumunii albo skontaktować się z nami w sprawie rejestracji oraz obsługi księgowo-prawno-podatkowej.
