Limit transakcji gotówkowych w Rumunii

Coraz więcej przedsiębiorców działających w Rumunii zakłada, że płatności gotówkowe są tam nadal dość swobodne. W rzeczywistości przepisy są bardzo szczegółowe, a naruszenie limitów może prowadzić do dotkliwych kar. W 2026 roku temat jest jeszcze ważniejszy niż wcześniej, ponieważ oprócz klasycznych limitów gotówkowych przedsiębiorców obowiązują także nowsze zasady dotyczące akceptowania nowoczesnych środków płatniczych oraz obowiązek posiadania rachunku płatniczego w Rumunii przez osoby prawne.

Podstawowym aktem prawnym jest Legea nr. 70/2015 pentru întărirea disciplinei financiare privind operațiunile de încasări și plăți în numerar. To właśnie ta ustawa określa, kiedy można przyjmować lub wypłacać gotówkę, jakie limity obowiązują przy relacjach między firmami i osobami fizycznymi, kiedy zakazane jest dzielenie płatności oraz jakie sankcje grożą za naruszenia. Dodatkowo od 1 stycznia 2026 znaczenie ma także O.U.G. nr. 193/2002 w zaktualizowanym brzmieniu, dotycząca nowoczesnych środków płatniczych.

Ogólna zasada w 2026 roku – pierwszeństwo płatności bezgotówkowych

Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy nr 70/2015 operacje wpływów i płatności dokonywane przez:

• spółki,
• PFA,
• întreprinderi individuale,
• întreprinderi familiale,
• wolne zawody,
• osoby prowadzące działalność niezależną,
• stowarzyszenia i inne podmioty z osobowością lub bez osobowości prawnej

powinny być realizowane również przy użyciu nowoczesnych środków płatniczych. Innymi słowy, gotówka nie znika całkowicie z obrotu, ale staje się wyjątkiem ograniczonym ustawowymi pułapami.

Od 2026 roku ustawodawca wprost wymaga też, aby osoby prawne posiadały rachunek płatniczy w Rumunii albo w Trezoreria Statului. Dla nowo utworzonych osób prawnych przewidziano termin maksymalnie 60 dni roboczych od dnia utworzenia na otwarcie takiego rachunku.

Kogo dotyczą limity transakcji gotówkowych?

Limity przewidziane w ustawie nr 70/2015 dotyczą szerokiej grupy podmiotów. W praktyce obejmują one przede wszystkim:

• spółki handlowe,
• oddziały i siedziby wtórne prowadzące własną kasę,
• PFA, II i IF,
• liber-profesioniști,
• stowarzyszenia, fundacje i inne organizacje,
• inne podmioty prowadzące działalność gospodarczą lub zawodową.

Co ważne, ustawa ma zastosowanie także do wpływów i płatności w walutach obcych wykonywanych na terytorium Rumunii. W takim przypadku przeliczenia do limitów dokonuje się według kursu walutowego ogłaszanego przez BNR z dnia dokonania operacji.

Co rozumie się przez nowoczesne środki płatnicze?

W 2026 roku warto posługiwać się aktualnym ustawowym pojęciem mijloc modern de plată, a nie tylko klasycznym katalogiem przelewów czy kart. Według przepisów i materiałów ANAF chodzi przede wszystkim o:

• karty debetowe,
• karty kredytowe,
• karty przedpłacone,
• rozwiązania płatnicze oparte na aplikacjach umożliwiających inicjowanie płatności typu konto-konto.

W praktyce oznacza to, że przedsiębiorca nie powinien już myśleć o obowiązkach płatniczych wyłącznie przez pryzmat klasycznego terminala POS. Ustawodawca dopuszcza także inne nowoczesne rozwiązania akceptacji płatności.

Limity gotówkowe między przedsiębiorcami

Najważniejsze limity w relacjach między profesjonalistami wynikają z art. 3 ustawy nr 70/2015. W praktyce oznacza to następujące zasady:

To oznacza, że w zwykłym modelu B2B przedsiębiorca nie może po prostu opłacić gotówką dużej faktury w dowolnej wysokości. Jeżeli wartość faktury przekracza 5 000 lei, można zapłacić w gotówce jedynie część do tego limitu, a nadwyżkę trzeba uregulować instrumentem bezgotówkowym. W przypadku sklepów typu cash and carry analogiczny próg wynosi 10 000 lei.

Zakaz dzielenia płatności gotówkowych

Jednym z najważniejszych przepisów praktycznych jest zakaz fragmentowania operacji. Ustawa wyraźnie zabrania:

• dzielenia wpływów gotówkowych od beneficjenta faktury ponad limit,
• dzielenia płatności gotówkowych do dostawcy ponad limit,
• dzielenia jednej dostawy towarów lub jednej usługi na kilka faktur tylko po to, aby obejść ustawowe progi.

To oznacza, że przedsiębiorca nie może legalnie rozbić jednej transakcji np. na dwa dni albo dwie faktury wyłącznie po to, aby „zmieścić się” w limicie 5 000 lei albo 10 000 lei.

Limity gotówkowe między firmą a osobą fizyczną

Osobne zasady obowiązują przy wpływach i płatnościach między przedsiębiorcą a osobą fizyczną. Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy nr 70/2015, przy operacjach dotyczących:

• sprzedaży towarów,
• świadczenia usług,
• dywidend,
• cesji wierzytelności,
• innych praw majątkowych

obowiązuje dzienny limit 10 000 lei od jednej osoby lub do jednej osoby.

Także tutaj obowiązuje zakaz dzielenia płatności ponad limit. Wyjątek dotyczy sytuacji, gdy sprzedaż towarów lub usług następuje legalnie w systemie ratalnym na podstawie umowy sprzedaży z płatnością w ratach.

Pożyczki i inne finansowanie – już nie w gotówce

To jedna z najważniejszych zmian praktycznych, które przedsiębiorcy często przeoczają. Zgodnie z art. 4 ust. 4 ustawy nr 70/2015:

„Operațiunile de încasări și plăți efectuate între persoanele prevăzute la art. 1 alin. (1) și persoane fizice, reprezentând primiri ori restituiri de împrumuturi sau alte finanțări, indiferent de natura și destinația acestora, se efectuează numai prin instrumente de plată fără numerar.”

W praktyce oznacza to, że pożyczki i inne formy finansowania między przedsiębiorcą a osobą fizyczną muszą być realizowane wyłącznie bezgotówkowo. Nie działa tu limit 10 000 lei – operacje tego typu po prostu nie powinny być rozliczane gotówką.

Limit gotówki w kasie na koniec dnia

Przepisy ograniczają nie tylko pojedyncze płatności i wpływy, ale również ilość gotówki, którą przedsiębiorstwo może posiadać w kasie na koniec dnia. Zgodnie z art. 4^2 ustawy nr 70/2015:

• standardowy limit gotówki w kasie wynosi 50 000 lei,
• dla cash and carry, supermagazynów i hipermarketów limit wynosi 500 000 lei.

Jeżeli limit zostanie przekroczony, nadwyżkę należy wpłacić na rachunek bankowy w terminie 2 dni roboczych. Ustawa dopuszcza przejściowe przekroczenie limitu jedynie w związku z wypłatą wynagrodzeń, innych należności pracowniczych oraz wybranych operacji z osobami fizycznymi – przez maksymalnie 3 dni robocze od planowanej daty płatności.

Wyjątki od limitów gotówkowych

Nie każda operacja gotówkowa podlega opisanym progom. Art. 5 ustawy nr 70/2015 przewiduje kilka ważnych wyjątków. Limity nie mają zastosowania m.in. do:

• wpłaty gotówki na rachunki prowadzone przez banki lub instytucje płatnicze,
• wpłaty gotówki do automatów przyjmujących banknoty lub monety,
• płatności kosztów podróży służbowej, diet, noclegów i wydatków nieprzewidzianych związanych z delegacją,
• płatności podatków, składek, kar, grzywien i innych zobowiązań wobec budżetu państwa,
• wypłat gotówki z rachunku w celu opłacenia wynagrodzeń i innych należności pracowniczych,
• transferów za pośrednictwem autoryzowanych instytucji płatniczych.

To ważne, ponieważ w praktyce wiele firm błędnie zakłada, że każdy przepływ gotówki „w ogóle” podlega limitom z art. 3 i 4. Tak nie jest.

Zwroty pieniędzy, korekty i zwroty dla osób fizycznych

Ustawa reguluje też sytuacje zwrotów gotówki. Jeżeli faktura korygująca albo zwrot dotyczy transakcji o wartości powyżej 5 000 lei, a w przypadku cash and carry powyżej 10 000 lei, przedsiębiorca może zwrócić w gotówce tylko część do tego limitu, a resztę powinien przekazać bezgotówkowo.

W relacji z osobami fizycznymi zwrot za zwrócony towar albo za usługę, która nie została wykonana, może być dokonany gotówką do wysokości 10 000 lei. Nadwyżka powinna być zwrócona bezgotówkowo. Ustawa przewiduje jednak wyjątek: jeżeli osoba fizyczna złoży oświadczenie, że nie posiada już rachunku bankowego, zwrot może zostać dokonany w całości gotówką.

Transakcje gotówkowe między osobami fizycznymi

Choć artykuł dotyczy przede wszystkim przedsiębiorców, warto wiedzieć, że ustawa określa też limit transakcji gotówkowych między osobami fizycznymi. W przypadku sprzedaży rzeczy lub praw, usług albo pożyczek między osobami fizycznymi limit wynosi 50 000 lei na transakcję. Także tutaj zakazane jest dzielenie jednej większej transakcji na kilka płatności gotówkowych.

Płatności kartą i nowoczesnymi środkami płatniczymi – ważna zmiana od 1 stycznia 2026

Jedną z najważniejszych zmian w 2026 roku jest rozszerzenie obowiązku akceptowania nowoczesnych środków płatniczych. Od 1 stycznia 2026 podmioty wpisywane do rejestru handlowego, objęte art. 4 ust. 1 ustawy nr 265/2022, powinny akceptować płatności dokonywane także przy użyciu nowoczesnych środków płatniczych.

W praktyce oznacza to, że obowiązek ten dotyczy m.in.:

• spółek,
• PFA,
• II i IF,
• spółdzielni i innych podmiotów ujawnianych w rejestrze handlowym,
• oddziałów takich podmiotów.

Od tej zasady istnieją jednak wyjątki. Z obowiązku akceptowania płatności nowoczesnymi środkami wyłączone są:

• podmioty, które realizują wszystkie wpływy i płatności wyłącznie przez rachunki bankowe,
• podmioty, których punkty poboru płatności znajdują się w miejscach pozbawionych dostępu do elektronicznych sieci komunikacyjnych.

Czy przedsiębiorca musi mieć terminal POS?

Nie zawsze w klasycznej formie, ale w praktyce musi zapewnić klientowi możliwość płatności nowoczesnymi środkami płatniczymi. Może to oznaczać:

• terminal POS,
• inne nowoczesne rozwiązanie akceptacji płatności,
• rozwiązanie aplikacyjne oparte na przelewie konto-konto.

Dlatego w 2026 roku nie warto zawężać całego obowiązku tylko do klasycznego terminala kartowego. Ustawodawca dopuszcza szerszy katalog nowoczesnych rozwiązań.

Usługa cashback przy terminalu

Rumuńskie przepisy pozwalają też przedsiębiorcom oferować usługę wypłaty gotówki przy terminalu płatniczym, jeżeli mają odpowiednią umowę z instytucją akceptującą. W takim przypadku:

• maksymalna kwota wypłacanego avansu gotówkowego wynosi 500 lei,
• ewentualna opłata pobierana od posiadacza karty nie może przekroczyć 1% kwoty wypłacanego avansu,
• informacja o usłudze i kosztach powinna być widoczna dla klienta.

Sankcje za naruszenie limitów gotówkowych

Kary za nieprzestrzeganie przepisów nie są symboliczne. Najważniejsze sankcje w 2026 roku obejmują:

Warto też pamiętać, że dla tych naruszeń nie działa klasyczna zasada zapłaty połowy minimalnej grzywny w ciągu 15 dni od doręczenia mandatu czy protokołu.

Sankcje za brak akceptacji płatności nowoczesnymi środkami

Osobne kary przewidziano dla naruszeń związanych z obowiązkiem akceptowania nowoczesnych środków płatniczych. W praktyce mogą one wynosić:

• od 20 000 lei do 50 000 lei – za naruszenie obowiązku akceptowania płatności nowoczesnymi środkami,
• od 5 000 lei do 7 500 lei – za odmowę przyjęcia nowoczesnego środka płatniczego,
• od 5 000 lei do 15 000 lei – za brak wymaganych oznaczeń i informacji przy usłudze cashback.

Czego jeszcze nie wolno robić?

Przepisy zabraniają również przyznawania klientom korzyści za dokonanie płatności gotówką. Oznacza to, że przedsiębiorca nie powinien np. oferować specjalnych rabatów wyłącznie za zapłatę w banknotach, jeżeli takie działanie ma zachęcać do obchodzenia logiki ustawowego uprzywilejowania płatności bezgotówkowych.

Warto także pamiętać, że jeżeli spółka ma oddziały albo siedziby wtórne z własną kasą, limity stosuje się oddzielnie dla każdej kasy.

Praktyczne wskazówki dla firm

Jeżeli prowadzisz działalność w Rumunii, najbezpieczniej wdrożyć kilka prostych zasad organizacyjnych:

• ustal w firmie wewnętrzny limit akceptacji gotówki niższy od limitu ustawowego,
• sprawdzaj, czy jedna usługa albo jedna dostawa nie jest sztucznie dzielona na kilka dokumentów,
• pilnuj salda gotówki w kasie na koniec dnia,
• zapewnij co najmniej jedną realnie działającą formę płatności nowoczesnej,
• unikaj pożyczek i finansowania gotówkowego z osobami fizycznymi,
• szkol księgowość i kasę z zasad zwrotów, korekt i wyjątków ustawowych.

Podsumowanie

Limity płatności gotówkowych w Rumunii w 2026 roku pozostają rygorystyczne i obejmują nie tylko klasyczne płatności między firmami, ale także relacje z osobami fizycznymi, limity gotówki w kasie, zasady zwrotów oraz zakazy dotyczące pożyczek gotówkowych. Podstawowe progi 5 000 lei, 10 000 lei i 50 000 lei nadal mają kluczowe znaczenie, ale od 2026 roku trzeba dodatkowo pamiętać o rozszerzonym obowiązku akceptowania nowoczesnych środków płatniczych.

Dla przedsiębiorcy oznacza to, że compliance gotówkowy w Rumunii nie kończy się już na pilnowaniu jednej dziennej wpłaty. W praktyce trzeba jednocześnie kontrolować limity transakcyjne, limity kasy, obowiązek rachunku płatniczego i możliwość przyjmowania płatności bezgotówkowych.