Rejestracja VAT w Rumunii (2026)

Rejestracja VAT w Rumunii w 2026 roku wymaga ostrożności, ponieważ wiele starszych artykułów internetowych opisuje już nieaktualne stawki, progi i procedury. Nadal prawdą jest, że rejestracja VAT może być dobrowolna dla wielu firm, ale tylko wtedy, gdy przedsiębiorca nie przekracza ustawowego limitu i nie wykonuje transakcji, które powodują obowiązek wcześniejszej rejestracji. W praktyce trzeba odróżnić normalną rejestrację VAT na podstawie art. 316 rumuńskiego Kodeksu podatkowego od szczególnej rejestracji VAT na podstawie art. 317, która dotyczy m.in. określonych transakcji wewnątrzwspólnotowych.

Dla przedsiębiorców zakładających spółkę w Rumunii albo planujących wejście na rynek rumuński kluczowe znaczenie mają dziś trzy kwestie: aktualny próg zwolnienia z VAT, prawidłowe ustalenie momentu rejestracji oraz dobór właściwej procedury. To ważne zwłaszcza dla firm zagranicznych, e-commerce, importerów, spółek usługowych i podmiotów, które chcą odliczać VAT od zakupów już od początku działalności.

Rejestracja VAT w Rumunii – podstawa prawna

Podstawą rumuńskiego VAT jest Legea nr. 227/2015 privind Codul fiscal, w szczególności przepisy tytułu VII dotyczącego podatku od wartości dodanej. Przy rejestracji najważniejsze są przede wszystkim:

• art. 310 – regim specjal de scutire pentru întreprinderile mici, czyli zwolnienie dla małych przedsiębiorstw,
• art. 316 – normalna rejestracja VAT,
• art. 317 – szczególna rejestracja VAT dla wybranych transakcji wewnątrzwspólnotowych i usług,
• art. 291 – stawki VAT,
• art. 322 – okres rozliczeniowy VAT.

W praktyce bardzo ważne są też przepisy wykonawcze, w tym HG nr. 1/2016 oraz akty proceduralne ANAF, zwłaszcza OPANAF nr. 239/2021 i aktualne formularze rejestracyjne, w tym elektroniczny formularz 700.

Czy rejestracja VAT w Rumunii jest obowiązkowa?

Nie zawsze. W 2026 roku nadal istnieje możliwość działania w systemie zwolnienia podmiotowego z VAT, ale tylko do określonego limitu i tylko wtedy, gdy przedsiębiorca nie wykonuje czynności wyłączających możliwość pozostania poza VAT.

Zasadniczo przedsiębiorca ma do wyboru dwa warianty:

• pozostanie przy zwolnieniu dla małych przedsiębiorstw, jeśli spełnia warunki ustawowe,
• dobrowolną rejestrację VAT, nawet poniżej progu, jeśli chce działać jako czynny podatnik VAT.

Warto jednak pamiętać, że niektóre transakcje unijne i niektóre modele biznesowe mogą wymagać rejestracji jeszcze przed przekroczeniem krajowego progu zwolnienia.

Próg rejestracji VAT w Rumunii w 2026 roku

To jedna z najważniejszych zmian. W starszych tekstach bardzo często pojawia się próg 300 000 lei i równowartość 88 500 euro. Taka informacja nie jest już aktualna dla 2026 roku.

Obecnie próg zwolnienia dla małych przedsiębiorstw wynosi 395 000 lei. Oznacza to, że:

• jeżeli firma przewiduje obrót powyżej 395 000 lei, powinna zarejestrować się do VAT już od początku,
• jeżeli firma działa w systemie zwolnienia i przekroczy 395 000 lei, musi przejść do normalnego VAT,
• jeżeli obrót pozostaje poniżej progu, można co do zasady działać bez normalnej rejestracji VAT, chyba że występują inne przesłanki ustawowe.

Co istotne, zmienił się także moment powstania obowiązku rejestracji. Dziś nie obowiązuje już stara, często powielana zasada „10 dni od końca miesiąca następującego po przekroczeniu limitu”. Zgodnie z aktualnymi przepisami art. 310 ust. 6 przedsiębiorca powinien zgłosić rejestrację najpóźniej w dniu przekroczenia progu, a normalny VAT stosuje się od dnia przekroczenia, począwszy od transakcji, która spowodowała przekroczenie limitu.

To bardzo istotna praktyczna zmiana. Jeżeli spółka przekroczy próg w trakcie dnia, nie można już bezpiecznie odkładać tematu „na później”.

Dobrowolna rejestracja VAT poniżej progu

Wielu przedsiębiorców rejestruje się do VAT dobrowolnie, mimo że nie muszą tego robić z powodu obrotu. Dotyczy to szczególnie firm, które:

• ponoszą duże koszty inwestycyjne i chcą odliczać VAT naliczony,
• współpracują głównie z podatnikami VAT,
• prowadzą handel międzynarodowy,
• planują szybki wzrost obrotów,
• chcą od początku budować model rozliczeń w standardowym systemie VAT.

To rozwiązanie bywa korzystne np. w e-commerce, imporcie, usługach B2B i działalności operacyjnej z istotnymi zakupami. Trzeba jednak pamiętać, że czynny VAT oznacza również więcej obowiązków ewidencyjnych, deklaracyjnych i technicznych.

Czy nadal istnieje obowiązek „kontroli siedziby” przed rejestracją VAT?

W starszych opisach rejestracji VAT w Rumunii często można przeczytać o kontroli siedziby, rozbudowanej analizie ryzyka jeszcze przed rejestracją albo o fizycznej weryfikacji lokalu jako stałym elemencie procedury. W 2026 roku taki opis jest już zbyt uproszczony.

Obecnie dla rumuńskich spółek nie funkcjonują dawne kryteria odmowy rejestracji VAT przy rejestracji początkowej w modelu znanym z wcześniejszych lat. Nie oznacza to jednak pełnego automatyzmu bez jakiejkolwiek weryfikacji. ANAF nadal sprawdza, czy nie zachodzą przesłanki, które prowadziłyby do natychmiastowego anulowania rejestracji.

W praktyce urząd weryfikuje zwłaszcza:

• czy podatnik nie jest uznany za inactiv fiscal,
• czy spółka, jej wspólnik dominujący albo administrator nie mają wpisów w cazier fiscal dotyczących określonych naruszeń,
• czy dane formalne i deklaracyjne są kompletne i prawidłowe.

To ważne rozróżnienie: brak dawnego modelu odmowy „na wejściu” nie oznacza braku kontroli formalnej. Nadal trzeba mieć poprawnie uregulowaną siedzibę, prawidłowe dokumenty rejestrowe i czystą sytuację podatkową.

Jak wygląda rejestracja VAT przy zakładaniu nowej spółki?

Dla podmiotów zakładanych w Rumunii procedura jest dziś bardziej uporządkowana niż kilka lat temu. Jeżeli podatnik podlega rejestracji w rejestrze handlowym, wniosek VAT składa się razem z dokumentacją rejestracyjną spółki, przez odpowiednią sekcję dotyczącą VAT.

W praktyce przy rejestracji nowej spółki trzeba zwykle przygotować:

• dane spółki i planowanej działalności,
• informację, czy firma spodziewa się przekroczyć próg 395 000 lei,
• oświadczenie, czy spółka chce dobrowolnie wejść do systemu VAT,
• dane dotyczące siedziby i prawa do lokalu,
• dokumenty wspólników i administratorów,
• pozostałe formularze wymagane przy zakładaniu spółki.

Jeżeli spółka wnioskuje o VAT już przy założeniu, rejestracja VAT jest co do zasady skuteczna od daty wpisu spółki do rejestru handlowego. To oznacza, że od początku można działać jako czynny podatnik VAT, bez konieczności czekania do pierwszego miesiąca po rejestracji.

Rejestracja VAT po założeniu firmy – formularz 700

Jeżeli firma została już wcześniej zarejestrowana i dopiero później chce wejść do VAT albo musi to zrobić z powodu przekroczenia limitu, najważniejszym narzędziem w praktyce jest dziś formularz 700.

Jest to elektroniczna deklaracja służąca do aktualizacji danych rejestracyjnych i zgłoszeń w zakresie tzw. vector fiscal. Dla VAT ma to znaczenie zwłaszcza wtedy, gdy:

• firma przekracza próg 395 000 lei,
• firma rejestruje się dobrowolnie do VAT poniżej progu,
• dochodzi do zmian w zakresie specjalnej rejestracji VAT,
• firma wraca do zwolnienia albo aktualizuje dane VAT.

W praktyce zgłoszenie po założeniu firmy składa się elektronicznie. To oznacza, że przedsiębiorca powinien mieć zapewnioną możliwość podpisu i wysyłki dokumentów online albo działać przez pełnomocnika.

Jakie dokumenty przygotować do rejestracji VAT?

Nie ma jednej, identycznej listy dokumentów dla wszystkich podatników, bo procedura zależy od tego, czy chodzi o nową rumuńską spółkę, już działającą firmę, osobę fizyczną prowadzącą działalność czy podmiot zagraniczny. W praktyce najczęściej potrzebne są:

• wniosek lub zgłoszenie rejestracyjne właściwe dla danej sytuacji,
• dane identyfikacyjne podatnika,
• dokumenty rejestrowe spółki albo przedsiębiorcy,
• dokument potwierdzający tytuł do siedziby,
• dokumenty tożsamości osób reprezentujących,
• pełnomocnictwo, jeśli sprawę prowadzi doradca lub pełnomocnik,
• w przypadku podmiotów zagranicznych – dodatkowo dokumenty spółki macierzystej, tłumaczenia i niekiedy dokumenty związane z reprezentacją fiskalną.

W odróżnieniu od starszych opisów nie warto dziś przedstawiać jednej sztywnej listy „pięciu dokumentów do VAT” jako uniwersalnej dla wszystkich. Aktualna praktyka ANAF jest bardziej zróżnicowana i zależy od typu podatnika oraz podstawy prawnej rejestracji.

Szczególna rejestracja VAT – art. 317 Kodeksu podatkowego

To temat bardzo często pomijany w uproszczonych poradnikach. Nawet jeśli firma nie jest jeszcze „normalnym” podatnikiem VAT na podstawie art. 316, może mieć obowiązek szczególnej rejestracji VAT na podstawie art. 317.

Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, gdy przedsiębiorca:

• dokonuje określonych wewnątrzwspólnotowych nabyć towarów,
• świadczy określone usługi do innych państw UE, dla których miejscem opodatkowania jest inne państwo członkowskie,
• nabywa określone usługi od kontrahentów z UE, dla których podatnikiem jest odbiorca w Rumunii,
• korzysta z określonych szczególnych procedur unijnych.

To bardzo ważne, bo firma może być jeszcze poniżej progu 395 000 lei dla krajowego VAT, a mimo to potrzebować odrębnej rejestracji do określonych transakcji unijnych.

Stawki VAT w Rumunii w 2026 roku

W 2026 roku nie można już posługiwać się ogólną tabelą 19% / 9% / 5% jako podstawowym opisem rumuńskiego VAT. Po zmianach obowiązujących od 1 sierpnia 2025 system wygląda inaczej.

Podstawowe stawki VAT w Rumunii w 2026 roku to:

• 21% – podstawowa stawka VAT,
• 11% – podstawowa stawka obniżona dla kategorii przewidzianych w ustawie,
• 9% – przejściowo, do 31 lipca 2026, tylko dla określonych dostaw mieszkań i wyłącznie przy spełnieniu warunków ustawowych,
• 0% – w przypadku wybranych czynności zwolnionych z prawem do odliczenia albo transakcji opodatkowanych według szczególnych reguł unijnych, np. niektórych dostaw wewnątrzwspólnotowych czy eksportu, jeżeli spełnione są warunki ustawowe.

W praktyce oznacza to, że wiele starszych opisów branż, np. gastronomii, hoteli, książek, rekreacji czy części produktów spożywczych, wymaga dziś ponownej weryfikacji według aktualnego art. 291 Kodeksu podatkowego.

VAT w Rumunii dla firm zagranicznych

To kolejny obszar, w którym w internecie krąży dużo uproszczeń. Nie każda sprzedaż do Rumunii automatycznie oznacza obowiązek lokalnej rejestracji VAT, ale też nie każda firma zagraniczna może bezpiecznie zignorować rumuńskie przepisy.

Ogólna zasada jest następująca:

• jeżeli firma zagraniczna wykonuje czynności opodatkowane w Rumunii, często musi zarejestrować się do VAT przed rozpoczęciem tych czynności,
• jeżeli wszystkie czynności są objęte mechanizmem reverse charge, lokalna rejestracja nie zawsze będzie potrzebna,
• przy sprzedaży B2C do konsumentów w UE trzeba analizować zasady OSS,
• dla importu przesyłek o niskiej wartości może mieć znaczenie procedura IOSS.

W przypadku sprzedaży wysyłkowej B2C z UE nie stosuje się już starego modelu narodowych progów przypisanych osobno do Rumunii. Obowiązuje unijny próg 10 000 euro dla łącznej wartości określonych usług TBE i wewnątrzwspólnotowej sprzedaży towarów na odległość. Po jego przekroczeniu przedsiębiorca co do zasady powinien rozliczać VAT w kraju konsumpcji, ale może zrobić to przez OSS zamiast klasycznej rejestracji lokalnej w każdym państwie.

To bardzo ważna korekta względem starszych tekstów, które podają po prostu „10 000 euro do Rumunii i potem obowiązkowa rejestracja VAT w Rumunii”. W praktyce po przekroczeniu progu często OSS jest alternatywą dla lokalnej rejestracji, choć każdą sytuację trzeba ocenić indywidualnie.

Dla towarów importowanych spoza UE o wartości do 150 euro znaczenie może mieć z kolei procedura IOSS. Nie zastępuje ona jednak każdej rejestracji lokalnej i nie dotyczy wszystkich modeli sprzedaży.

Jakie obowiązki ma czynny podatnik VAT w Rumunii?

Po uzyskaniu numeru VAT obowiązki przedsiębiorcy nie kończą się na samym wpisie. Trzeba wdrożyć prawidłowe fakturowanie, ewidencję i raportowanie.

Najważniejsze obowiązki po rejestracji VAT to zwykle:

• wystawianie faktur zgodnie z rumuńskimi przepisami,
• stosowanie prawidłowych stawek VAT,
• prowadzenie ewidencji sprzedaży i zakupów VAT,
• składanie formularza 300 – decont de TVA,
• składanie 390 VIES, jeśli występują odpowiednie transakcje wewnątrzwspólnotowe,
• składanie 394 w zakresie transakcji krajowych, jeśli przepisy tego wymagają,
• sprawdzenie, czy na firmę i jej transakcje mają zastosowanie obowiązki RO e-Factura,
• zachowanie dokumentacji dla celów podatkowych i kontrolnych.

Standardowym okresem rozliczeniowym VAT w Rumunii jest miesiąc. Kwartał może być stosowany w określonych przypadkach, zasadniczo gdy obrót z poprzedniego roku nie przekroczył równowartości 100 000 euro i podatnik nie dokonywał określonych transakcji wewnątrzwspólnotowych.

Formularz 300 składa się co do zasady do 25. dnia miesiąca następującego po okresie rozliczeniowym. Ten sam dzień jest zwykle terminem zapłaty VAT należnego. Dla 390 VIES również podstawowym terminem pozostaje 25. dzień następnego miesiąca.

W jaki sposób ustala się okres rozliczeniowy VAT?

Okres rozliczeniowy trzeba ustalić już przy rejestracji. Ma to znaczenie praktyczne, bo wpływa na częstotliwość deklaracji i raportowania.

• miesiąc – co do zasady standardowy okres dla większości podatników,
• kwartał – możliwy przy spełnieniu ustawowych warunków, głównie przy niższym obrocie i braku określonych transakcji unijnych.

Jeżeli firma korzysta z okresu kwartalnego, a zaczyna dokonywać określonych czynności wewnątrzwspólnotowych, może utracić prawo do tego uproszczenia i przejść na rozliczenia miesięczne.

Ile trwa rejestracja VAT w Rumunii?

W praktyce czas rejestracji zależy od rodzaju podatnika i podstawy prawnej zgłoszenia. Nie istnieje jedna wiążąca dla wszystkich firm odpowiedź typu „zawsze 2 dni” albo „zawsze 2 miesiące”.

Na rzeczywisty czas wpływają przede wszystkim:

• czy rejestracja następuje przy zakładaniu spółki czy później,
• czy dokumenty są kompletne,
• czy podatnik jest rumuński czy zagraniczny,
• czy występują tłumaczenia, pełnomocnictwa i dokumenty zagraniczne,
• czy ANAF musi zweryfikować przesłanki anulowania rejestracji.

Najbezpieczniej przyjąć, że dobrze przygotowana sprawa może zostać przeprowadzona sprawnie, ale w praktyce terminy zależą od konkretnego stanu faktycznego i obciążenia urzędu.

Najczęstsze błędy przy rejestracji VAT w Rumunii

• posługiwanie się nieaktualnym progiem 300 000 lei zamiast 395 000 lei,
• powielanie starej reguły „10 dni od końca miesiąca” po przekroczeniu progu,
• mylenie normalnej rejestracji z art. 316 ze szczególną rejestracją z art. 317,
• zakładanie, że każda sprzedaż do Rumunii wymaga lokalnego numeru VAT, mimo że czasem można skorzystać z OSS,
• stosowanie starych stawek 19%, 9% i 5% jako podstawowego opisu systemu,
• nieuwzględnianie ryzyka związanego z inactivitate fiscală i cazier fiscal,
• brak przygotowania do obowiązków po rejestracji, zwłaszcza D300, 390 VIES i e-fakturowania.

Potrzebujesz pomocy z VAT w Rumunii?

Jeżeli planujesz założenie spółki, wejście do VAT, przejście ze zwolnienia na normalny VAT albo analizujesz, czy dla Twojego modelu sprzedaży lepsza będzie lokalna rejestracja czy OSS, warto dobrze sprawdzić podstawę prawną i praktyczne skutki podatkowe jeszcze przed pierwszą sprzedażą.

Pomagamy w rejestracji spółek i formalnościach podatkowych w Rumunii, w tym także przy analizie obowiązków VAT. Więcej informacji o założeniu spółki znajdziesz również tutaj: rejestracja spółki w Rumunii.

Podsumowanie

Rejestracja VAT w Rumunii w 2026 roku wymaga aktualnej wiedzy, ponieważ część zasad została istotnie zmieniona. Najważniejsze korekty względem starszych opisów to nowy próg 395 000 lei, zmiana momentu obowiązkowej rejestracji na najpóźniej dzień przekroczenia limitu, nowe podstawowe stawki 21% i 11% oraz aktualne znaczenie formularza 700 i procedur elektronicznych.

Dla wielu firm rejestracja VAT nadal będzie dobrowolna, ale tylko wtedy, gdy nie pojawiają się szczególne transakcje unijne albo model działalności nie wymaga wejścia do systemu wcześniej. Dla podmiotów zagranicznych trzeba dodatkowo rozróżnić zwykłą lokalną rejestrację VAT od rozliczeń OSS i IOSS.

Najważniejsze informacje w skrócie

• próg zwolnienia z VAT w Rumunii wynosi obecnie 395 000 lei,
• po przekroczeniu progu rejestrację trzeba zgłosić najpóźniej w dniu przekroczenia,
• normalna rejestracja VAT opiera się głównie na art. 316 Kodeksu podatkowego,
• szczególna rejestracja VAT dla wybranych transakcji unijnych wynika z art. 317,
• podstawowe stawki VAT to 21% i 11%,
• stawka 9% ma w 2026 roku znaczenie tylko przejściowe dla części dostaw mieszkań,
• dla rejestracji po założeniu firmy kluczowy jest elektroniczny formularz 700,
• podatnik VAT musi zwykle składać D300, a przy transakcjach unijnych także 390 VIES.